Tên trường mang tên Đại tướng – nơi lịch sử gắn với tuổi trẻ hôm nay
Có những cái tên được đặt trên một con đường, một quảng trường hay một công trình để ghi nhớ một con người. Nhưng có những cái tên được đặt lên mái trường – nơi mỗi ngày vang lên tiếng giảng bài, tiếng đọc sách và tiếng cười của tuổi trẻ. Khi một ngôi trường mang tên một vị tướng của dân tộc, cái tên ấy không chỉ là một danh xưng. Nó trở thành một phần của truyền thống, một lời nhắc nhở và cũng là niềm tự hào đối với mỗi thế hệ học sinh.
Trường THPT Hoàng Văn Thái ở xã Tây Sơn, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (nay thuộc xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) là một ngôi trường mang ý nghĩa như vậy. Tên trường gắn với Đại tướng Hoàng Văn Thái – người con của quê hương Tiền Hải, Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông đã trở thành một phần đáng tự hào trong lịch sử quê hương, đồng thời tạo nên một giá trị tinh thần đặc biệt đối với mái trường mang tên ông.
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Hoàng Văn Thái – người con quê hương Tiền Hải
Đại tướng Hoàng Văn Thái, tên thật là Hoàng Văn Xiêm, sinh ngày 1-5-1915 tại làng An Khang, tổng Đại Hoàng, xã Tây An, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (nay thuộc xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên). Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu lòng yêu nước, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ. Năm 1938, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1944, ông tham gia tổ chức Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, phụ trách công tác tình báo và tác chiến. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông được giao nhiệm vụ tổ chức thành lập Bộ Tổng Tham mưu và trở thành Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Từ một người con của quê hương Tiền Hải, Hoàng Văn Thái đã trở thành một trong những vị tướng có ảnh hưởng quan trọng đối với quá trình hình thành và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông tham gia nhiều chiến dịch lớn trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Báo Quân đội nhân dân đánh giá ông là một vị tướng có tài năng quân sự, đức độ, giàu kinh nghiệm và có những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của quân đội.
Nhưng có lẽ điều khiến tên tuổi Đại tướng Hoàng Văn Thái trở nên gần gũi với người dân Tiền Hải không chỉ nằm ở những chiến công. Đó còn là mối gắn bó sâu sắc với quê hương. Năm 2015, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Đại tướng Hoàng Văn Thái, đoàn đại biểu Bộ Tổng Tham mưu đã về xã Tây An, Tiền Hải dâng hương tưởng niệm ông. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận quê hương Tiền Hải luôn tự hào về người con đã làm rạng danh quê hương và xem đó là nguồn động lực để tiếp tục xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.
Tượng đài Đại tướng trong khuôn viên trường – lời tri ân và nguồn động viên
Chính trong mạch nguồn của truyền thống ấy, cái tên Hoàng Văn Thái được trao cho một ngôi trường – nơi đào tạo những thế hệ trẻ của quê hương. Khi bước qua cánh cổng trường, học sinh không chỉ bước vào một môi trường học tập mà còn bước vào một không gian chứa đựng những câu chuyện lịch sử. Tên trường trở thành điểm kết nối giữa quá khứ và hiện tại: một bên là thế hệ đã dành cả tuổi trẻ cho độc lập dân tộc, một bên là những học sinh đang chuẩn bị hành trang để xây dựng tương lai.
Đặc biệt, ngày 25-5-2025, Trường THPT Hoàng Văn Thái tổ chức khánh thành tượng đài Đại tướng Hoàng Văn Thái, nhân dịp kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của ông. Theo Báo Quân đội nhân dân, công trình được xây dựng trên diện tích 210m², gồm sân và vườn hoa; tượng bằng hợp kim đồng cao 1,96m, thể hiện hình ảnh Đại tướng trong tư thế trang nghiêm, trí tuệ và quyết đoán.
Sự xuất hiện của tượng đài trong khuôn viên trường mang một ý nghĩa đặc biệt. Đó không đơn thuần là một công trình tưởng niệm mà còn là một “bài học lịch sử” hiện diện mỗi ngày trước mắt học sinh. Theo Báo Quân đội nhân dân, công trình được kỳ vọng trở thành lời tri ân đối với người đi trước và là nguồn động viên để các thế hệ học sinh nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức, sống xứng đáng với ngôi trường mang tên Đại tướng.
Tiếp nối truyền thống – biến giá trị lịch sử thành hành động hôm nay
Có lẽ, điều đẹp nhất của truyền thống không phải là việc chúng ta chỉ nhắc lại những chiến công của cha ông, mà là biết biến những giá trị ấy thành hành động trong cuộc sống hôm nay. Thế hệ học sinh của Trường THPT Hoàng Văn Thái không sống trong những năm tháng chiến tranh. Các em được học tập trong hòa bình, được tiếp cận tri thức hiện đại và có nhiều cơ hội lựa chọn con đường tương lai. Vì vậy, cách tiếp nối truyền thống không nhất thiết phải là những việc lớn lao. Đó có thể là một giờ học nghiêm túc, một kỳ thi được chuẩn bị bằng sự nỗ lực, một hành động tử tế với bạn bè, một việc làm có ích cho cộng đồng hay đơn giản là ý thức giữ gìn danh dự của ngôi trường mình đang theo học.
Học tập theo gương Đại tướng – lý tưởng, trách nhiệm và nhân cách
Từ cuộc đời Đại tướng Hoàng Văn Thái, người trẻ có thể học được nhiều điều: lý tưởng sống, tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó, khả năng tự học và sự khiêm nhường. Báo Quân đội nhân dân từng dẫn đánh giá của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về Hoàng Văn Thái: ông là một vị tướng trận mạc, sống nhân hậu, tình nghĩa và được quân đội, nhân dân mến phục. Đó cũng là những giá trị mà một ngôi trường có thể trao lại cho học sinh – không chỉ qua sách giáo khoa mà còn qua những câu chuyện về lịch sử, những hoạt động giáo dục truyền thống và chính cách mỗi học sinh lựa chọn sống, học tập và trưởng thành.
Kết luận – tên Người vẫn được viết tiếp bằng những bước chân hôm nay
Tên Người trên mái trường vì thế không chỉ thuộc về quá khứ. Tên Người đang được viết tiếp bằng những bước chân của học sinh hôm nay. Mỗi thế hệ học sinh đến rồi rời khỏi mái trường, nhưng truyền thống thì ở lại. Những người đi trước đã viết nên những trang sử bằng lòng yêu nước và sự hy sinh; thế hệ hôm nay có thể viết tiếp bằng tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến.
Đại tướng Hoàng Văn Thái đã trở về với lịch sử, nhưng tên tuổi của ông vẫn hiện diện trên mái trường mang tên mình. Mỗi ngày, khi tiếng trống trường vang lên, khi những trang sách được mở ra, khi những học sinh bước vào lớp học, cái tên Hoàng Văn Thái lại được nhắc đến như một lời nhắn gửi âm thầm: hãy học tập, hãy rèn luyện, hãy sống có trách nhiệm và hãy trở thành người có ích cho quê hương, đất nước. Bởi một truyền thống chỉ thực sự sống mãi khi có những thế hệ biết trân trọng quá khứ và đủ bản lĩnh để viết tiếp tương lai.
